Ήταν 25 Ιουνίου 2009, όταν ο κόσμος της μουσικής σταμάτησε για μια στιγμή να αναπνέει. Ο Μάικλ Τζάκσον έφυγε από τη ζωή σε ηλικία πενήντα ετών, αφήνοντας πίσω του ένα αποτύπωμα που δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη της εποχής του. 17 χρόνια μετά, η παρουσία του παραμένει έντονη, σχεδόν ζωντανή, σαν να συνεχίζει να κινείται μέσα στον ρυθμό της παγκόσμιας σκηνής που ο ίδιος -κατά γενική ομολογία- διαμόρφωσε.
Μάικλ Τζάκσον: Οι Jackson 5 και το εναρκτήριο λάκτισμα
Η ιστορία του ξεκινά σε μια εργατική πόλη της Αμερικής, όπου ένα παιδί από πολυμελή οικογένεια έδειξε από νωρίς ότι είχε κάτι το ασυνήθιστο. Από πολύ μικρή ηλικία ανέβηκε στη σκηνή μαζί με τα αδέλφια του, σε ένα μουσικό συγκρότημα, τους Jackson 5, που γρήγορα κέρδισε την προσοχή του κοινού. Η φωνή του, η ακρίβεια στην κίνηση και η ικανότητά του να μεταδίδει συναίσθημα τον έκαναν να ξεχωρίσει αμέσως, ακόμη και ανάμεσα σε μεγαλύτερους και πιο έμπειρους καλλιτέχνες.
Η μετάβαση στη σόλο καριέρα του έμελλε να αλλάξει τα δεδομένα της παγκόσμιας μουσικής. Δίσκοι που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή έφεραν νέα πρότυπα στον ήχο, στην παραγωγή και στην αισθητική της εικόνας. Δεν ήταν απλώς τραγούδια, αλλά ολοκληρωμένες εμπειρίες που συνδύαζαν μουσική, χορό και οπτική αφήγηση με τρόπο που μέχρι τότε δεν είχε ξαναγίνει σε τέτοια κλίμακα.
Ο Μάικλ Τζάκσον δεν αρκέστηκε στο να τραγουδά. Δημιούργησε έναν ολόκληρο κόσμο γύρω από την εικόνα του. Οι εμφανίσεις του γίνοταν αντικείμενο μελέτης στην παγκόσμια μουσική βιομηχανία, με κινήσεις που επαναλαμβάνονται μέχρι σήμερα από χορευτές σε όλο τον κόσμο. Το χαρακτηριστικό γάντι, το καπέλο, οι απόλυτα συγχρονισμένες χορογραφίες και η μοναδική του ικανότητα να ελέγχει το κοινό με ένα μόνο βλέμμα, τον μετέτρεψαν σε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει άλλος καλλιτέχνης. Το πακέτο το είχε μόνο ένας. Εκείνος.
Τα σκοτάδια ενός βασιλιά
Ωστόσο, πίσω από τη λάμψη υπήρχε πάντα μια πιο σύνθετη και δύσκολη πραγματικότητα. Η ζωή του βρισκόταν διαρκώς στο μικροσκόπιο. Η εμφάνισή του άλλαξε με τα χρόνια, κάτι που προκάλεσε έντονη συζήτηση και πολλές ερμηνείες. Η διαρκής έκθεση στη δημοσιότητα, η πίεση της τεράστιας επιτυχίας και η απομόνωση που συχνά ακολουθεί τέτοια επίπεδα φήμης, διαμόρφωσαν μια προσωπικότητα που πολλοί περιέγραψαν ως ευάλωτη και ταυτόχρονα αινιγματική.
Δεν ήταν λίγες οι φορές που βρέθηκε στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων και έντονων σχολίων. Η δημόσια εικόνα του διχάστηκε ανάμεσα στον θαυμασμό και την αμφισβήτηση. Για κάποιους υπήρξε μια μουσική ιδιοφυΐα που ξεπέρασε τα όρια της τέχνης. Για άλλους, μια τραγική φιγούρα που δυσκολεύτηκε να διαχειριστεί το βάρος της παγκόσμιας αναγνώρισης. Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν έμεινε αδιάφορος απέναντί του.
«This is it» και το τέλος
Το 2009, ο καλλιτέχνης ετοιμαζόταν για μια μεγάλη επιστροφή στη σκηνή με μια σειρά συναυλιών στο Λονδίνο με τον (προφητικό όπως αποδείχτηκε) τίτλο «This is it». Οι πρόβες του προκάλεσαν τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς έδειχναν έναν άνθρωπο που, παρά τις δυσκολίες και τον χρόνο, εξακολουθούσε να εργάζεται με στρατιωτική πειθαρχία και εμμονή στη λεπτομέρεια και στην τελειότητα. Ήταν σαν να ήθελε να αποδείξει για ακόμη μια φορά ότι η σκηνή ήταν το φυσικό του περιβάλλον.
Ωστόσο, τα πράγματα εξελίχθηκαν εντελώς διαφορετικά. Το σχέδιο των συναυλιών δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ο ξαφνικός θάνατός του στις 25 Ιουνίου του 2009, άφησε πίσω του μια αίσθηση κενού και ένα έργο που δεν πρόλαβε να παρουσιαστεί όπως είχε οραματιστεί. Ωστόσο, οι πρόβες αυτές έγιναν αργότερα ταινία, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να δει μια πιο ανθρώπινη πλευρά του καλλιτέχνη, μακριά από τη σκηνική τελειότητα και πιο κοντά στην καθημερινή προσπάθεια ενός ανθρώπου που δεν σταμάτησε ποτέ να δημιουργεί.
Ένα φαινόμενο σε αριθμούς
Αν υπάρχει ένας τρόπος να αποτυπωθεί το μέγεθος του φαινομένου Μάικλ Τζάκσον, αυτός είναι μέσα από τους αριθμούς. Αριθμούς που, ακόμη και σήμερα, μοιάζουν σχεδόν ακατόρθωτοι για οποιονδήποτε καλλιτέχνη.
Περισσότεροι από 400 έως 500 εκατομμύρια δίσκοι υπολογίζεται ότι έχουν πωληθεί παγκοσμίως, καθιστώντας τον έναν από τους εμπορικότερους καλλιτέχνες όλων των εποχών. Το άλμπουμ «Thriller» παραμένει το πιο εμπορικό άλμπουμ στην ιστορία της μουσικής, με εκτιμώμενες πωλήσεις που ξεπερνούν τα 67 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο.
Στο αμερικανικό μουσικό χρηματιστήριο επιτυχιών, ο Μάικλ Τζάκσον έγραψε τη δική του ιστορία. Κατέκτησε 13 τραγούδια στην κορυφή της λίστας Billboard Hot 100, επίδοση που για δεκαετίες αποτελούσε το απόλυτο ρεκόρ για άνδρα σόλο καλλιτέχνη. Παράλληλα, έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης που κατάφερε να αναδείξει πέντε διαφορετικά τραγούδια από το ίδιο άλμπουμ στην κορυφή των αμερικανικών καταλόγων επιτυχιών, χάρη στο ιστορικό «Bad».
Οι συναυλίες του υπήρξαν εξίσου εντυπωσιακές. Οι παγκόσμιες περιοδείες του συγκέντρωσαν εκατομμύρια θεατές, ενώ εμφανίσεις όπως εκείνη στο Βουκουρέστι το 1992 μπροστά σε περισσότερους από 70.000 θεατές, αλλά και η θρυλική παρουσία του στον τελικό του αμερικανικού πρωταθλήματος το 1993, συγκαταλέγονται στις πιο εμβληματικές ζωντανές εμφανίσεις στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής. Η περιοδεία «Dangerous» προσέλκυσε συνολικά περισσότερους από 3,5 εκατομμύρια θεατές, ενώ η «HIStory World Tour» ξεπέρασε τα 4,5 εκατομμύρια εισιτήρια, επιβεβαιώνοντας τη μοναδική απήχησή του σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
17 χρόνια μετά τον θάνατό του, οι αριθμοί εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν. Όμως η μεγαλύτερη επιτυχία του Μάικλ Τζάκσον δεν μετριέται σε πωλήσεις, βραβεία ή γεμάτα στάδια. Μετριέται στο γεγονός ότι παραμένει σημείο αναφοράς για κάθε καλλιτέχνη που ονειρεύεται να αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην παγκόσμια μουσική ιστορία.
