Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 86 ετών άφησε ο Πάτρικ Στιούαρτ, ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους Βρετανούς ηθοποιούς, ο οποίος συνδέθηκε με δύο από τα πιο δημοφιλή κινηματογραφικά και τηλεοπτικά σύμπαντα: το «Star Trek» και τους «X-Men».
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, ο ηθοποιός πέθανε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, στο σπίτι του στο Λος Άντζελες, έπειτα από σύντομη μάχη με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Την είδηση φέρεται να επιβεβαίωσε εκπρόσωπός του με ανακοίνωση, στην οποία αναφέρεται: «Ανακοινώνουμε με μεγάλη θλίψη τον θάνατο του σερ Πάτρικ Στιούαρτ χθες στο σπίτι του στο Λος Άντζελες, υπό τη στοργική φροντίδα της αγαπημένης του συζύγου Σάνι, έπειτα από μια σύντομη και συγκινητική πορεία με τη νόσο Αλτσχάιμερ».
Στην ίδια ανακοίνωση περιγράφονται οι τελευταίες του στιγμές κοντά στην οικογένεια και τους φίλους του: «Βρέθηκε στη ζεστή αγκαλιά της οικογένειας και των φίλων του, περιτριγυρισμένος από ζωντανή μουσική, προσευχή, δάκρυα, γέλιο και το είδος της βαθιάς συγκίνησης που μόνο εκείνος μπορούσε να εμπνεύσει έπειτα από μια ζωή αφιερωμένη σε όλους εμάς. Θα κρατήσουμε για πάντα στην καρδιά μας τη γαλήνια ηρεμία και την περισυλλογή στο πρόσωπό του, μια διαρκή υπενθύμιση της χάρης του».
Τα δύσκολα παιδικά χρόνια και η αγάπη για το θέατρο
Ο Πάτρικ Στιούαρτ γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1940 στο Μίρφιλντ του Γιορκσάιρ, στην Αγγλία. Ήταν γιος της Γκλάντις Μπάροκλο, η οποία εργαζόταν ως υφάντρα και εργάτρια σε κλωστοϋφαντουργία, και του Άλφρεντ Στιούαρτ, επιλοχία του Βρετανικού Στρατού.
Τα παιδικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από την ενδοοικογενειακή βία που ασκούσε ο πατέρας του στη μητέρα του. Η εμπειρία αυτή τον επηρέασε βαθιά και, αρκετά χρόνια αργότερα, τον οδήγησε να αναλάβει ενεργό δράση κατά της κακοποίησης των γυναικών.
Το 2006 συμμετείχε σε βίντεο της Διεθνούς Αμνηστίας, μιλώντας ανοιχτά για όσα είχε βιώσει στην παιδική του ηλικία. Παράλληλα, στήριξε τη δημιουργία υποτροφίας στο Πανεπιστήμιο του Χάντερσφιλντ για μεταπτυχιακές σπουδές γύρω από την ενδοοικογενειακή βία. Η αγάπη του για την υποκριτική και τον Σαίξπηρ εκδηλώθηκε από νωρίς. Καθοριστική υπήρξε η ενθάρρυνση της καθηγήτριάς του, Σεσίλ Ντόρμαν, η οποία τον παρότρυνε να διαβάσει και να ερμηνεύσει έργα του σπουδαίου θεατρικού συγγραφέα.
Σε ηλικία μόλις 15 ετών εγκατέλειψε το σχολείο και αφοσιώθηκε περισσότερο στο θέατρο. Για ένα διάστημα εργάστηκε σε τοπική εφημερίδα ως δημοσιογράφος και συντάκτης νεκρολογιών, μέχρι που χρειάστηκε να επιλέξει ανάμεσα στη δημοσιογραφία και την υποκριτική. Τελικά, ακολούθησε τον δρόμο του θεάτρου και εκπαιδεύτηκε στη δραματική σχολή Bristol Old Vic Theatre School.
Από τη Royal Shakespeare Company στο «Star Trek»
Το 1966 εντάχθηκε στη Royal Shakespeare Company, ενώ δύο χρόνια αργότερα έγινε associate artist. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 συνεργάστηκε με το Royal National Theatre, διατηρώντας παράλληλα τη σχέση του με τη Royal Shakespeare Company. Το 1970 έκανε το ντεμπούτο του στο Μπρόντγουεϊ, ενσαρκώνοντας τον Snout στην παραγωγή του Πίτερ Μπρουκ «A Midsummer Night’s Dream».
Την ίδια περίοδο άρχισε να αποκτά σημαντικές συμμετοχές στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Εμφανίστηκε στη βρετανική σειρά «Coronation Street», ενώ υποδύθηκε τον Λένιν στο «Fall of Eagles», τον Σεϊανό στο «I, Claudius» και τον Κάρλα στις σειρές «Tinker Tailor Soldier Spy» και «Smiley’s People».
Στη μεγάλη οθόνη συμμετείχε, μεταξύ άλλων, στις ταινίες «Excalibur» (1981), «Dune» (1984) του Ντέιβιντ Λιντς και «Lifeforce» (1985). Η διεθνής αναγνώριση ήρθε το 1987, όταν ανέλαβε τον ρόλο του κυβερνήτη Ζαν-Λικ Πικάρντ στη σειρά «Star Trek: The Next Generation». Ο χαρακτήρας εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πρόσωπα της ιστορίας του franchise, με τον Στιούαρτ να πρωταγωνιστεί στη σειρά για επτά σεζόν, από το 1987 έως το 1994.
Στη συνέχεια επέστρεψε στον ρόλο του Πικάρντ και στον κινηματογράφο, μέσα από τις ταινίες «Star Trek: Generations» (1994), «Star Trek: First Contact» (1996), «Star Trek: Insurrection» (1998) και «Star Trek: Nemesis» (2002). Το 2020 επέστρεψε για ακόμη μία φορά στον εμβληματικό χαρακτήρα, στη σειρά «Star Trek: Picard».
Ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει τον ρόλο του Πικάρντ σημείο καμπής στην προσωπική και επαγγελματική του διαδρομή. Η θεατρική του παιδεία και η μακρά ενασχόλησή του με τον Σαίξπηρ συνέβαλαν στη διαμόρφωση της ερμηνείας του, προσδίδοντας στον χαρακτήρα τη σοβαρότητα και την επιβλητικότητα που τον καθιέρωσαν.
Ο καθηγητής Τσαρλς Εξέιβιερ και οι υπόλοιποι ρόλοι
Ένας ακόμη χαρακτήρας που συνδέθηκε άρρηκτα με το όνομά του ήταν ο καθηγητής Τσαρλς Εξέιβιερ, ο ηγέτης των X-Men. Ο Στιούαρτ ενσάρκωσε τον ρόλο στις κινηματογραφικές ταινίες της σειράς, κερδίζοντας μια νέα γενιά θαυμαστών.
Ο Πικάρντ και ο καθηγητής Εξέιβιερ αποτέλεσαν τους δύο πιο αναγνωρίσιμους ρόλους του στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα. Και οι δύο χαρακτήρες ξεχώριζαν για την ψυχραιμία, την επιβλητικότητα και τη χαρισματική τους παρουσία, στοιχεία που αναδείχθηκαν μέσα από την ερμηνεία του ηθοποιού.
Παράλληλα, ο Στιούαρτ δεν περιορίστηκε σε δραματικούς ρόλους. Εμφανίστηκε σε κωμικές σειρές όπως το «Frasier» και το «Extras», ενώ δάνεισε τη φωνή του στον Έιβερι Μπούλοκ της animated σειράς «American Dad!». Συμμετείχε επίσης στα «Family Guy» και «The Simpsons», καθώς και σε πολλές ακόμη τηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές. Η Television Academy καταγράφει τέσσερις υποψηφιότητές του για Emmy.
Η επιστροφή στη σκηνή και οι σημαντικές διακρίσεις
Παρά την επιτυχία του στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο, το θέατρο παρέμεινε σταθερό σημείο αναφοράς στην καριέρα του. Ο ίδιος είχε αναφερθεί πολλές φορές στη σημασία της σκηνής για τη ζωή του, ενώ κατά τη διάρκεια της περιόδου του «Star Trek» δημιούργησε και σόλο παραστάσεις.
Ιδιαίτερη θέση στη θεατρική του πορεία είχε το «A Christmas Carol», στο οποίο ερμήνευε περισσότερους από 40 χαρακτήρες μόνος του. Η παράσταση παρουσιάστηκε και στο Μπρόντγουεϊ, χαρίζοντάς του το 1992 το Drama Desk Award για Outstanding Solo Performance.
Στη συνέχεια ενσάρκωσε σημαντικούς χαρακτήρες του κλασικού ρεπερτορίου, όπως τον Πρόσπερο στην «Τρικυμία», τον Οθέλλο, τον Μάκβεθ και τον Κλαύδιο στον «Άμλετ». Το 2009 συμπρωταγωνίστησε με τον στενό φίλο του, Ίαν ΜακΚέλεν, στο έργο «Waiting for Godot».
Για την ερμηνεία του στον «Άμλετ» τιμήθηκε με Olivier Award, ενώ για τον ρόλο του Μάκβεθ απέσπασε υποψηφιότητα για Tony. Η συνολική προσφορά του στο θέατρο και τον πολιτισμό αναγνωρίστηκε και στη Βρετανία. Το 2001 τιμήθηκε με τον τίτλο Officer of the Order of the British Empire (OBE), ενώ το 2010 χρίστηκε ιππότης από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄.
Ιδιαίτερη ήταν και η σχέση του με το Πανεπιστήμιο του Χάντερσφιλντ, όπου διετέλεσε καγκελάριος και συμμετείχε σε εκπαιδευτικές δράσεις και masterclasses για φοιτητές δραματικών τεχνών.
Η προσωπική ζωή και οι τρεις γάμοι
Στην προσωπική του ζωή, ο Πάτρικ Στιούαρτ απέκτησε δύο παιδιά, τον Ντάνιελ και τη Σόφι Αλεξάνδρα, από τον πρώτο του γάμο με τη Σίλα Φαλκόνερ. Το ζευγάρι χώρισε το 1990.
Το 2000 παντρεύτηκε τη Γουέντι Νιους, με την οποία χώρισε τρία χρόνια αργότερα. Το 2013 ανέβηκε για τρίτη φορά τα σκαλιά της εκκλησίας, παντρεύοντας τη Σάνι Όζελ, η οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, βρισκόταν στο πλευρό του μέχρι τις τελευταίες του στιγμές.
Από τη σαιξπηρική σκηνή της Βρετανίας μέχρι το διαστημόπλοιο Enterprise και το σύμπαν των X-Men, ο Πάτρικ Στιούαρτ συνέδεσε το κλασικό θέατρο με τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα, αφήνοντας πίσω του ερμηνείες που σημάδεψαν την τηλεόραση, τον κινηματογράφο και το θέατρο.
