Η κηδεία του βασιλιά Χάραλντ στη Νορβηγία συγκεντρώνει σήμερα στο Όσλο μέλη σχεδόν όλων των μεγάλων ευρωπαϊκών βασιλικών οικογενειών. Η τελετή έχει αυστηρό κρατικό και βασιλικό πρωτόκολλο, όμως υπάρχει ένα στοιχείο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους παρακολουθούν τη royal fashion: οι γυναίκες που θα βρεθούν στον καθεδρικό ναό του Όσλο δεν είναι υποχρεωμένες να φορέσουν απόλυτο μαύρο από την κορυφή μέχρι τα νύχια.
Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα αν συγκρίνει κανείς το νορβηγικό πρωτόκολλο με εκείνο που είδαμε στην κηδεία της βασίλισσας Ελισάβετ. Στη βρετανική βασιλική παράδοση, το μαύρο, τα καπέλα και συγκεκριμένα στοιχεία πένθους έχουν πολύ πιο αυστηρό συμβολικό και εθιμοτυπικό βάρος. Στη Νορβηγία η προσέγγιση είναι περισσότερο συγκρατημένη παρά αυστηρή, αφήνοντας μεγαλύτερο περιθώριο στις καλεσμένες να διατηρήσουν ένα μέρος της προσωπικής τους αισθητικής.
Το μαύρο δεν είναι η μοναδική επιλογή
Για την κηδεία του Χάραλντ, το μαύρο παραμένει φυσικά η πιο προφανής επιλογή. Δεν είναι, όμως, η μόνη. Όπως εξηγεί η σύμβουλος εικόνας και ειδικός στο πρωτόκολλο Μάρτα Καλέχο στη HOLA, το νορβηγικό royal dress code επιτρέπει και σκούρο μπλε ή σκούρο γκρι, αρκεί το σύνολο να παραμένει επίσημο, διακριτικό και αυστηρό. Το ζητούμενο δηλαδή δεν είναι τόσο η απόλυτη χρωματική ομοιομορφία όσο η συνολική εικόνα του πένθους.
Αυτό σημαίνει ότι ένα navy κοστούμι ή ένα ανθρακί φόρεμα μπορούν να θεωρηθούν απολύτως κατάλληλες επιλογές, ενώ ένα total black look δεν αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση. Η λογική πίσω από αυτό είναι σαφής: η εμφάνιση δεν πρέπει να τραβά το βλέμμα από την τελετή.
Οι γραμμές αναμένεται να είναι καθαρές, οι σιλουέτες απλές και τα υφάσματα ματ. Ένα αυστηρό παλτό, ένα midi φόρεμα ή ένα κλασικό ταγέρ μπορούν να λειτουργήσουν καλύτερα από ένα εντυπωσιακό βραδινό look.
Η βασίλισσα Σόνια βρίσκεται σε ξεχωριστή θέση
Για τη βασίλισσα Σόνια, βέβαια, το ζήτημα της εμφάνισης είναι πολύ διαφορετικό. Δεν είναι απλώς μία ακόμη royal καλεσμένη. Είναι η γυναίκα που υπήρξε στο πλευρό του Χάραλντ για σχεδόν έξι δεκαετίες και σήμερα καλείται να εμφανιστεί δημόσια ως χήρα και ταυτόχρονα ως εκπρόσωπος της νορβηγικής μοναρχίας.
Γι’ αυτό και η εμφάνισή της αναμένεται να είναι εξαιρετικά μετρημένη. Δεν υπάρχει χώρος για fashion statement, ακόμη κι αν η Σόνια είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και πιο αναγνωρίσιμες royal παρουσίες στον χώρο της ευρωπαϊκής μόδας.
Ιδιαίτερη σημασία αναμένεται να έχουν τα κοσμήματά της. Σε μια βασιλική κηδεία, τα κοσμήματα δεν λειτουργούν απλώς ως αξεσουάρ. Μπορούν να συνδέονται με την οικογενειακή ιστορία, το αξίωμα και την προσωπική σχέση της γυναίκας με τον εκλιπόντα.
Στην περίπτωση της Σόνιας, λοιπόν, κάθε επιλογή θα έχει διπλό χαρακτήρα: προσωπικό πένθος και θεσμική εκπροσώπηση.
Τι ισχύει για τα καπέλα και τα μαλλιά
Ένα από τα στοιχεία που προκαλούν πάντα ενδιαφέρον στις βασιλικές κηδείες είναι τα καπέλα. Στη βρετανική μοναρχία αποτελούν σχεδόν αναπόσπαστο μέρος του γυναικείου dress code σε αντίστοιχες επίσημες περιστάσεις. Στη Νορβηγία, ωστόσο, η αντιμετώπιση είναι πιο χαλαρή.
Ένα διακριτικό pillbox ή ένα μικρό fascinator μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλο, χωρίς όμως να υπάρχει η ίδια αυστηρή απαίτηση. Αντίθετα, μεγάλα, εντυπωσιακά καπέλα, έντονα διακοσμητικά στοιχεία ή θεατρικά headpieces δεν θα ταίριαζαν στην περίσταση.
Ακόμη και το χτένισμα έχει τη δική του σημασία. Ένα χαμηλό updo ή ένα διακριτικό ημι-πιασμένο hairstyle θεωρείται πιο κατάλληλο από ένα πολύ περίτεχνο styling. Και πάλι, όμως, η Νορβηγία αφήνει μεγαλύτερο περιθώριο από το βρετανικό πρωτόκολλο.
Midi μήκος, ματ υφάσματα και καθαρές γραμμές
Αν υπάρχει ένας κανόνας που δύσκολα αλλάζει, αυτός αφορά τη σιλουέτα. Το midi μήκος, κάτω από το γόνατο, αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή για μια γυναίκα που παρευρίσκεται σε βασιλική κηδεία. Τα φορέματα και οι φούστες δεν πρέπει να είναι κοντά, ενώ το παντελόνι έχει πλέον θέση στον επίσημο κώδικα ενδυμασίας.
Ένα κλασικό μαύρο ή σκούρο ταγέρ μπορεί να θεωρηθεί απολύτως κατάλληλο. Το ίδιο και ένα αυστηρό φόρεμα με παλτό. Στα υφάσματα, η οδηγία είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη: όχι λάμψη.
Κρεπ, μάλλινα και γενικότερα ματ υφές ταιριάζουν περισσότερο στην περίσταση από σατέν, παγιέτες ή οτιδήποτε αντανακλά έντονα το φως. Τα prints επίσης υποχωρούν, με τα μονόχρωμα και σκούρα σύνολα να επικρατούν. Με άλλα λόγια, το fashion ενδιαφέρον υπάρχει, αλλά δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτό ως τέτοιο.
Και τα παπούτσια έχουν κανόνες
Τα παπούτσια μπορεί να μοιάζουν με την τελευταία λεπτομέρεια ενός look, όμως σε μια τόσο επίσημη τελετή υπάρχουν και εδώ συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Η κλειστή γόβα με μεσαίο ή χαμηλό τακούνι αποτελεί την κλασική επιλογή. Επιτρέπονται επίσης κλειστά flat παπούτσια ή loafers, αρκεί να είναι κομψά και διακριτικά.
Αυτό που δεν ταιριάζει είναι τα ανοιχτά παπούτσια, οι πολύ ψηλές πλατφόρμες ή οτιδήποτε παραπέμπει σε βραδινό ή statement dressing. Και υπάρχει ένας πρακτικός λόγος: η ημέρα της κηδείας δεν περιορίζεται σε μία θέση μέσα στον καθεδρικό ναό. Περιλαμβάνει μετακινήσεις, πομπή και αναμονή, επομένως η άνεση έχει τη δική της θέση στο πρωτόκολλο.
Η Μέτε-Μάριτ έχει πλέον διαφορετικό ρόλο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εμφάνιση της βασίλισσας Μέτε-Μάριτ. Η σύζυγος του νέου βασιλιά Χάακον έχει πλέον αναλάβει τον ρόλο της βασίλισσας συζύγου και αυτή είναι μία από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες εμφανίσεις της μετά την άνοδο του συζύγου της στον θρόνο.
Το στιλ της είναι παραδοσιακά πιο σύγχρονο και λιγότερο αυστηρό από εκείνο άλλων ευρωπαϊκών βασιλικών γυναικών. Ωστόσο, δεν αναμένεται να αλλάξει ξαφνικά την προσωπική της αισθητική.
Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο το στιλ της εντάσσεται πλέον στη βασιλική ιεραρχία. Η Μάρτα Καλέχο επισημαίνει ότι η νέα της θέση θα αποτυπωθεί περισσότερο μέσα από την προτεραιότητα και τη θέση της μέσα στην οικογένεια παρά μέσα από πιο εντυπωσιακά ρούχα.
Το πένθος δεν απαιτεί να εξαφανιστεί η προσωπικότητα
Αυτό ίσως είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του νορβηγικού πρωτοκόλλου. Η βασιλική γυναίκα δεν χρειάζεται να πάψει να έχει προσωπικό στιλ επειδή βρίσκεται σε πένθος. Μπορεί να κρατήσει τη γνώριμη σιλουέτα της, το προσωπικό της ύφος ή ακόμη και ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία της εμφάνισής της, προσαρμόζοντάς τα όμως στην περίσταση.
Η διαφοροποίηση μπορεί να βρίσκεται στο χρώμα, στο ύφασμα, στα αξεσουάρ, στο μακιγιάζ ή στο χτένισμα. Αυτό εξηγεί γιατί, ακόμη και σε μια τόσο αυστηρή περίσταση, δεν πρόκειται να δούμε όλες τις royal γυναίκες ντυμένες με απολύτως πανομοιότυπο τρόπο.
Η βασίλισσα Λετίσια, η βασίλισσα Μαίρη της Δανίας, η βασίλισσα Μαξίμα της Ολλανδίας, η βασίλισσα Σίλβια της Σουηδίας και οι νεότερες πριγκίπισσες θα έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, μέσα όμως στα όρια που επιβάλλει η τελετή. Και αυτό είναι που κάνει το royal mourning dress code τόσο ενδιαφέρον: η προσωπικότητα υπάρχει, αλλά πρέπει να υποχωρεί μπροστά στο γεγονός.
Μια ημέρα με αυστηρό πρωτόκολλο
Η ενδυμασία είναι μόνο ένα κομμάτι της ημέρας. Η πομπή για την κηδεία του Χάραλντ ξεκινά από το Βασιλικό Ανάκτορο του Όσλο και κατευθύνεται προς τον καθεδρικό ναό, όπου πραγματοποιείται η κρατική κηδεία. Στη συνέχεια η σορός μεταφέρεται στο φρούριο Άκερσχους για την ιδιωτική τελετή ταφής.
Στην τελετή συμμετέχουν οι ευρωπαϊκές βασιλικές οικογένειες, ενώ μεταξύ των επιβεβαιωμένων καλεσμένων βρίσκονται ο πρίγκιπας Ουίλιαμ και η πριγκίπισσα Άννα από τη βρετανική βασιλική οικογένεια, καθώς και μέλη των βασιλικών οικογενειών της Ισπανίας, της Δανίας, της Σουηδίας, της Ολλανδίας, του Βελγίου και άλλων χωρών.
Η ημέρα θα ολοκληρωθεί με δεξίωση στο Βασιλικό Ανάκτορο, την οποία θα παραθέσουν ο νέος βασιλιάς Χάακον και η βασίλισσα Μέτε-Μάριτ. Για τις γυναίκες που θα βρεθούν στο Όσλο, λοιπόν, το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουν την τέλεια εμφάνιση. Είναι να γνωρίζουν πότε η μόδα πρέπει να κάνει ένα βήμα πίσω.
Το μαύρο θα είναι παντού, αλλά δεν θα είναι απαραίτητα απόλυτο. Το σκούρο μπλε και το ανθρακί μπορούν να σταθούν δίπλα του, τα κοσμήματα μπορεί να κρύβουν οικογενειακές ιστορίες, ένα καπέλο μπορεί να είναι διακριτικό αντί για επιβλητικό και το προσωπικό στιλ μπορεί να παραμένει αναγνωρίσιμο.
Σε μια βασιλική κηδεία, τελικά, η κομψότητα δεν μετριέται από το πόσο θα προσέξει κάποιος το ρούχο. Μετριέται από το πόσο σωστά θα έχει καταλάβει την περίσταση.
Φωτογραφίες: Getty Images
