Ο βασιλιάς Χάραλντ της Νορβηγίας γιόρτασε στις 21 Φεβρουαρίου τα 89α γενέθλιά του, συνεχίζοντας να είναι ένας από τους πιο αγαπητούς και σεβαστούς βασιλιάδες της Ευρώπης. Παρά την προχωρημένη του ηλικία και τα σοβαρά προβλήματα υγείας που έχει αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια, ο Χάραλντ παραμένει ενεργός και αφιερωμένος στα καθήκοντά του ως βασιλιάς της Νορβηγίας.
Είναι ο γηραιότερος εν ενεργεία βασιλιάς στην Ευρώπη, και μολονότι τα χρόνια και η κόπωση αρχίζουν να φαίνονται, παραμένει ηγετική φιγούρα για τη χώρα του. Παρά την ηλικία του, δεν έχει αποσυρθεί ακόμα από τα καθήκοντά του, κυρίως λόγω των κρίσιμων καταστάσεων που ταλανίζουν τη βασιλική οικογένεια και ειδικότερα τη πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ και την οικογένειά της.
Τα σκάνδαλα της πριγκίπισσας Μέτε-Μάριτ
Η πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ (σύζυγος του πρίγκιπα διάδοχου Χάακον), παρά την αφοσίωσή της στη βασιλική οικογένεια και τον ρόλο της ως μέλλουσα βασίλισσα, βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση τα τελευταία χρόνια. Η πίεση είναι έντονη καθώς η οικογένειά της καλείται να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις που σχετίζονται με το γιο της, Μάριους Μποργκ Χόιμπι.
Γεννημένος πριν 29 χρόνια, καρπός εξωσυζυγικής σχέσης της μητέρας του πριν από το γάμο της, το 2001, με τον πρίγκιπα διάδοχο Χάακον ο Χόιμπι κατηγορείται για το βιασμό τεσσάρων γυναικών, για άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας εναντίον πρώην συντρόφων του και για παραβίαση της νομοθεσίας περί ναρκωτικών.
Ο 29χρονος, ο οποίος καλείται να λογοδοτήσει συνολικά για 38 αδικήματα, για τα οποία μπορεί να καταδικασθεί σε κάθειρξη 16 ετών, παραδέχθηκε ορισμένα άλλα, ήσσονα αδικήματά του, στη δίκη που ξεκίνησε στις 2 Φεβρουαρίου.
Η δίκη έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις 19 Μαρτίου. Επτά φερόμενα ως θύματα αναμένεται να καταθέσουν.
“Υπάρχει ισότητα ενώπιον του νόμου“, δήλωσε ο Πρόεδρος του δικαστηρίου. “Ο κατηγορούμενος είναι ο γιος της πριγκίπισσας. Είναι μέλος της βασιλικής οικογένειας. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως κάθε άλλο πρόσωπο που κατηγορείται για τα ίδια αδικήματα”.
Η πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ ζητά ξανά συγγνώμη
Η αποκάλυψη ότι η πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ της Νορβηγίας είχε στενές σχέσεις με τον καταδικασμένο χρηματοδότη και παιδόφιλο Τζέφρι Έπστιν δεν βοηθάει το ήδη τραυματισμένο προφίλ της πριγκίπισσας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η πριγκίπισσα αναφέρεται περισσότερες από χίλιες φορές στα αρχεία του Έπστιν. Παρά τους ισχυρισμούς της ότι αγνοούσε τα εγκλήματα του Έπστιν, η βασιλική οικογένεια υπογραμμίζει ότι μόλις οι κατηγορίες εις βάρος του έγιναν γνωστές το 2013, η επαφή μαζί του διακόπηκε αμέσως.
Το 2013, ο Έπστιν προσέφερε στην Μέτε-Μάριτ φιλοξενεία στο σπίτι του στο Palm Beach, όπου έμεινε για τέσσερις ημέρες. Εκεί, η πριγκίπισσα φέρεται να μίλησε για «εξωσυζυγικές σχέσεις» και χαρακτήρισε τις Γαλλίδες ως κατάλληλες για τέτοιες σχέσεις, ενώ τις Σκανδιναβές για γάμο. Η ίδια ζήτησε δημόσια συγγνώμη, λέγοντας ότι ορισμένα μηνύματα δεν αντικατοπτρίζουν το ποια θέλει να είναι.
Η Marina Lacerda, θύμα του Έπστιν, απαίτησε η πριγκίπισσα να ζητήσει συγγνώμη. Πράγματι η Μέτε-Μάριτ προχώρησε σε μια φορτισμένη ανακοίνωση, που μάλλον δεν έπεισε.
Έτσι η οργάνωση Sex og Samfunn (Σεξ και κοινωνία) τερμάτισε στις 2 Φεβρουαρίου τη συνεργασία της με την πριγκίπισσα σχετικά με το «Skamløsprisen» (Βραβείο Shameless). Στην ανακοίνωσή της αναφέρει:
«Αυτό που ήταν σημαντικό για το ίδρυμα είναι η μέριμνα για τους ασθενείς μας, όλα τα θύματα κακοποίησης και όλους όσοι εργάζονται για την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης, συμπεριλαμβανομένων αρκετών βραβευθέντων του Shameless Prize. Από σεβασμό προς αυτούς επιθυμούμε τώρα να τερματίσουμε τη συνεργασία με την HRH Crown Princess Mette-Marit ως προστάτιδα του Βραβείου Shameless».
Το Συμβούλιο για την Ψυχική Υγεία και η Νορβηγική Ένωση Βιβλιοθηκών επίσης «παγώνουν» τη συνεργασία τους με την πριγκίπισσα, ενώ άλλοι οργανισμοί επανεξετάζουν τη σχέση τους μαζί της.
Η πριγκίπισσα δεν ασκεί αυτήν τη στιγμή δημόσια καθήκοντα για τον βασιλικό οίκο. Ο πρίγκιπας διάδοχος Χάακον δήλωσε στον Τύπο την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου ότι η σύζυγός του χρειάζεται χρόνο για να ανασυγκροτηθεί και δεν είναι σε θέση να προβεί σε δήλωση αυτήν τη στιγμή. Πρόσθεσε, επίσης, ότι η οικογένεια πρέπει να θέσει προτεραιότητες σε μια δύσκολη περίοδο.
Το σκάνδαλο έχει προκαλέσει κοινωνική αποδοκιμασία, με το 47,6% των Νορβηγών να εκφράζουν την αντίθεσή τους στη βασιλεία της Μέτε-Μάριτ, σύμφωνα με δημοσκόπηση.
Η δημοτικότητα της μοναρχίας παραμένει ωστόσο υψηλή, κυρίως χάρη στη στήριξη που προσφέρει η βασίλισσα Σόνια, σύζυγος του βασιλιά Χάραλντ.
Χάραλντ και Σόνια: Ένας μεγάλος έρωτας
Ο Βασιλιάς Χάραλντ και η Βασίλισσα Σόνια της Νορβηγίας γνωρίστηκαν για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 1959 σε ένα πάρτι που διοργανώθηκε στην Νορβηγική Στρατιωτική Ακαδημία του Όσλο, με αφορμή την αποφοίτηση του Πρίγκιπα Χάραλντ, τότε διαδόχου του θρόνου. Όπως αποκάλυψαν το 2015 σε κοινή τους συνέντευξη στο κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο NRK, ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά.
Την περίοδο της γνωριμίας τους, η νεαρή Σόνια Χάραλντσεν ήταν φοιτήτρια Αγγλικών, Γαλλικών και Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, ενώ είχε και δίπλωμα ραπτικής και κοπτικής, το οποίο απέκτησε στην Ελβετία. Ο νεαρός πρίγκιπας και η «κοινή θνητή» ξεκίνησαν μια σχέση κρυφή από τον πατέρα του Χάραλντ, τον βασιλιά Όλαφ, ο οποίος ήταν αντίθετος με την ένωση αυτή, θεωρώντας ότι ο γιος του έπρεπε να παντρευτεί μια γαλαζοαίματη. Ο βασιλιάς φοβόταν ότι η σχέση θα είχε την ίδια κατάληξη με εκείνη του βασιλιά Εδουάρδου Η΄ της Βρετανίας, ο οποίος το 1936 παραιτήθηκε από τον θρόνο για να παντρευτεί την Αμερικανίδα Ουώλλις Σίμπσον.
Το 1964, το παλάτι εξέδωσε ανακοίνωση που δήλωνε ότι «ο διάδοχος Χάραλντ δεν θα παντρευτεί μια κοινή θνητή», γεγονός που προκαλούσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις. Η πίεση που ασκούσε η βασιλική οικογένεια και η κυβέρνηση οδήγησαν πολλές φορές το ζευγάρι σε χωρισμούς, όμως ο Χάραλντ έβαλε ένα τελεσίγραφο στον βασιλιά Όλαφ το 1965: είτε θα του επιτρεπόταν να παντρευτεί τη Σόνια, είτε θα παρέμενε ανύπαντρος για πάντα.
Υπήρχε μάλιστα η φήμη, που ποτέ δεν επιβεβαιώθηκε, πως είχε κανονιστεί ο Χάλαντ να παντρευτεί την πριγκίπισσα Ειρήνη, της Ελλάδας. Εκείνος όμως ήταν ανυποχώρητος. “Ή την Σόνια ή καμία”.
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε όταν ο πρωθυπουργός Περ Μπόρτεν και οι υπουργοί της κυβέρνησης διαφοροποιήθηκαν για το ζήτημα. Παρά την αντίθεση αρκετών μελών της κυβέρνησης, το 1968, ο βασιλιάς Όλαφ τελικά υποχώρησε και έδωσε την άδεια στο ζευγάρι να παντρευτεί, έχοντας συνειδητοποιήσει τη δύναμη του έρωτα του διαδόχου για την Σόνια.
Η γάμος πραγματοποιήθηκε στις 29 Αυγούστου 1968, στον καθεδρικό ναό του Όσλο, με 850 καλεσμένους. Μάλιστα ήταν ο βασιλιάς Όλαφ που συνόδευσε τη νύφη στην εκκλησία, καθώς ο πατέρας της είχε πεθάνει το 1959. Μετά το γάμο, η Σόνια απέκτησε τον τίτλο της πριγκίπισσας και αργότερα, όταν ο Χάραλντ ανέβηκε στο θρόνο το 1991, εκείνη έγινε βασίλισσα.
Το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά: τηνπριγκίπισσα Μάρθα Λουίζα (γεν. 1971) και τον πρίγκιπα Χάακον (γεν. 1973), τον διάδοχο του θρόνου.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η υγεία του βασιλιά Χάραλντ και της βασίλισσας Σόνια είναι εύθραυστη. Ο Χάραλντ, το 2021, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και τοποθέτηση βηματοδότη, ενώ η Σόνια εισήχθη στο νοσοκομείο για την ίδια διαδικασία τον Ιανουάριο του 2022.
Αναφορικά με την παραίτηση του όμως, ο Χάραλντ δήλωσε πως, παρά τα προβλήματα υγείας του, δεν σκοπεύει να αποχωρήσει από το θρόνο, αφού, όπως είπε, έχει δώσει έναν όρκο «που διαρκεί για μια ζωή». Ωστόσο, οι βασιλικοί συντάκτες υποστηρίζουν πως δεν είναι η δέσμευση απέναντι στο θεσμό που δεν του επιτρέπει να υποχωρήσει, αλλά η χαμηλή δημοτικότητα της πριγκίπισσας και τα διαρκή προβλήματα που προκύπτουν.
Φωτογραφίες: IG: @detnorskekongehus
