Η Έλλη Λαμπέτη δεν υπήρξε απλώς μια ηθοποιός. Ήταν μια αύρα. Ένα πλάσμα φτιαγμένο από φως και τραγικότητα, με μια φωνή που διέθετε εκείνο το χαρακτηριστικό, γεμάτο συναίσθημα «ψεύδισμα» και ένα βλέμμα ικανό να καθηλώσει ακόμα και το πιο απαιτητικό κοινό.
Συμπληρώθηκαν κιόλας 43 χρόνια από την ημέρα που η υπέροχη Έλλη έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον ελληνικό πολιτισμό. Ήταν 3 Σεπτεμβρίου του 1983 όταν άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία μόλις 57 χρονών στη Νέα Υόρκη, βυθίζοντας στο πένθος το πανελλήνιο. Με αφορμή αυτή τη συγκινητική επέτειο, το επίσημο προφίλ του Studio Κλεισθένης στο Instagram προχώρησε σε μια μοναδική αποκάλυψη, δημοσιεύοντας ένα σπάνιο, ιστορικό ντοκουμέντο. Πρόκειται για μια αδημοσίευτη ασπρόμαυρη φωτογραφία από τα παρασκήνια και τις πρόβες της εμβληματικής παράστασης που είχε ανεβάσει το Εθνικό Θέατρο το 1964, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά το μεγαλείο της τέχνης της.
Ο κορυφαίος φωτογράφος των σταρ, Κλεισθένης Δασκαλάκος, υπήρξε ο προσωπικός φωτογράφος της από τη δεκαετία του ’50 μέχρι και το τέλος της διαδρομής της, καταγράφοντας με τον φακό του αμέτρητες επαγγελματικές και προσωπικές στιγμές της. Στη συγκεκριμένη λήψη, η Λαμπέτη αποτυπώνεται κατά τη διάρκεια των δοκιμών για το απαιτητικό έργο «Το Ατλαζένιο Γοβάκι» του γάλλου συγγραφέα Πωλ Κλοντέλ, σε μετάφραση Παντελή Πρεβελάκη. Η κορυφαία ηθοποιός υποδυόταν τον ρόλο της Δόνια Προέσα, υπό την εμπνευσμένη σκηνοθετική καθοδήγηση του σπουδαίου Αλέξη Σολομού, σε μια παραγωγή που άφησε εποχή στα θεατρικά δρώμενα της χώρας.
Δίπλα της στη φωτογραφία βρίσκεται ένας άλλος πολύ αγαπημένος ηθοποιός, ο Παντελής Ζερβός, ο οποίος ενσάρκωνε με τη σειρά του τον ρόλο του Δον Μπαλτάζαρ. Οι δύο καλλιτέχνες, που είχαν συναντηθεί με τεράστια επιτυχία και στον κινηματογράφο, όπως στην αξέχαστη ταινία «Το τελευταίο ψέμα» του Μιχάλη Κακογιάννη, επιδεικνύουν μια μοναδική σκηνική χημεία.
Το αρχείο του Studio Κλεισθένης συνοδεύει τη δημοσίευση με ένα λιτό αλλά γεμάτο συναίσθημα σημείωμα, το οποίο αναφέρει χαρακτηριστικά: «43 χρόνια χωρίς την υπέροχη ηθοποιό Έλλη Λαμπέτη, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 3 Σεπτεμβρίου του 1983 σε ηλικία 57 χρονών στην Νέα Υόρκη. Ο Κλεισθένης υπήρξε φωτογράφος της από τη δεκαετία του 50 μέχρι το τέλος σε επαγγελματικές και προσωπικές στιγμές της. Η αδημοσίευτη φωτογραφία είναι από τις πρόβες της παράστασης του εθνικού θεάτρου Ατλαζένιο Γοβάκι το 1964 όπου παίζει το ρόλο της Δόνια Προέσα σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολομού. Στη φωτογραφία μαζί της ο αγαπημένος μας ηθοποιός Παντελής Ζερβός στο ρόλο του Δον Μπαλτάζαρ».
Τα πρώτα δύσκολα χρόνια και η αποκάλυψη του ταλέντου
Γεννημένη ως Ελένη Λούκου στις 13 Απριλίου 1926 στα Βίλια Αττικής, μεγάλωσε σε μια πολυμελή οικογένεια που μετακόμισε νωρίς στην Αθήνα. Η γέννησή της υπήρξε δραματική, καθώς ήρθε στον κόσμο μία ώρα μετά τον δίδυμο αδελφό της, Τάκη, με τους γιατρούς να θεωρούν αρχικά πως το εξασθενημένο μωρό δεν θα επιβίωνε.
Το θεατρικό της μικρόβιο εκδηλώθηκε από νωρίς, αν και η είσοδός της στον χώρο δεν ήταν εύκολη. Όταν απορρίφθηκε τόσο από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου όσο και από τη Σχολή της Κοτοπούλη, ήταν η ίδια η Μαρίκα Κοτοπούλη που, διακρίνοντας το σπάνιο μέταλλό της, την πήρε υπό την προστασία της. Τότε υιοθέτησε και το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Λαμπέτη», εμπνευσμένο από το ποίημα του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη «Αστραπόγιαννος».
Η πρώτη της μεγάλη επιτυχία ήρθε μόλις στα 18 της χρόνια με το έργο «Η Χάνελε πάει στον Παράδεισο», αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές και ανοίγοντας τον δρόμο για μια λαμπρή διαδρομή.
Οι θυελλώδεις έρωτες: Από τον Πλωρίτη στον Χορν και τον Γουέικμαν
Η προσωπική ζωή της Λαμπέτη υπήρξε εξίσου δραματική με τους ρόλους που ενσάρκωσε. Ο πρώτος της μεγάλος γάμος ήταν με τον διανοούμενο, μεταφραστή και κριτικό Μάριο Πλωρίτη, έναν άνθρωπο που στάθηκε δίπλα της με ανιδιοτέλεια και παρέμεινε πιστός της φίλος μέχρι το τέλος της ζωής της.
Ωστόσο, ο έρωτας που σημάδεψε την ελληνική θεατρική ιστορία ήταν αυτός με τον Δημήτρη Χορν. Για έξι χρόνια, από το 1953 έως το 1959, το «μυθικό» ζευγάρι δεν κυριάρχησε μόνο στο θεατρικό σανίδι, αλλά και στον κινηματογράφο, μέσα από αριστουργήματα όπως το «Κυριακάτικο Ξύπνημα», «Το Κορίτσι με τα Μαύρα» και την «Κάλπικη Λίρα». Η σχέση τους, γεμάτη πάθος, ένταση και καλλιτεχνική ιδιοφυΐα, άφησε εποχή, αν και δεν κατέληξε σε γάμο.
Το 1959, η Λαμπέτη παντρεύτηκε τον Αμερικανό συγγραφέα Φρέντερικ Γουέικμαν, μια περίοδος που σημαδεύτηκε από την επιθυμία της να αποκτήσει ένα παιδί, κάτι που τελικά οδήγησε στην επώδυνη περιπέτεια της υιοθεσίας της μικρής Ελίζας, η οποία της αφαιρέθηκε αργότερα δικαστικά, βυθίζοντάς την σε βαθιά θλίψη.
Η μάχη με τον καρκίνο και το φινάλε στη Νέα Υόρκη
Η μοίρα στάθηκε σκληρή μαζί της, καθώς ο καρκίνος του μαστού —η νόσος που είχε ήδη στερήσει τη ζωή στις τρεις αδελφές της— χτύπησε και την ίδια. Η πρώτη διάγνωση έγινε στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όμως η Λαμπέτη πάλεψε με απίστευτο σθένος.
Επέστρεψε θριαμβευτικά στη σκηνή, χαρίζοντας συγκλονιστικές ερμηνείες, με κορυφαία αυτή στο έργο «Σάρα – Τα παιδιά ενός κατώτερου Θεού» το 1981, όπου υποδύθηκε την κωφάλαλη Σάρα, παρότι οι χημειοθεραπείες είχαν ήδη επηρεάσει τη φωνή της.
Στις 3 Σεπτεμβρίου 1983, στο νοσοκομείο Mount Sinai της Νέας Υόρκης, η Έλλη Λαμπέτη άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 57 ετών. Η σορός της μεταφέρθηκε στην Αθήνα, όπου κηδεύτηκε με δημόσια δαπάνη στο Α΄ Νεκροταφείο, αφήνοντας πίσω της μια αξεπέραστη παρακαταθήκη ήθους, ταλέντου και απαράμιλλης ομορφιάς.
Οι φωτογραφίες είναι από τον λογαριασμό στο Instagram που διαχειρίζεται ο Τάσος Σταυρόπουλος.
Δείτε εδώ μια σπάνια συνέντευξη της:
