Έφυγε από τη ζωή η «ιέρεια των πουά», η γυναίκα που επαναπροσδιόρισε τη σύγχρονη τέχνη και μετέτρεψε τις ψυχικές της παραισθήσεις σε ένα παγκόσμιο, πολύχρωμο φαινόμενο. Η σπουδαία Γιαπωνέζα εικαστικός και γλύπτρια Γιαγιόι Κουσάμα απεβίωσε πλήρης ημερών σε ηλικία 97 ετών από πολυοργανική ανεπάρκεια σε νοσοκομείο στο Τόκιο, αφήνοντας πίσω της μια οικουμενική κληρονομιά.
Το επίσημο στούντιο της καλλιτέχνιδας επιβεβαίωσε τη θλιβερή είδηση, σκορπίζοντας συγκίνηση στην παγκόσμια καλλιτεχνική κοινότητα και στα εκατομμύρια των θαυμαστών της που λάτρεψαν τις ψυχεδελικές κολοκύθες και τα ατελείωτα δωμάτια με τους καθρέφτες. Μέχρι και τις τελευταίες στιγμές της ζωής της, η κορυφαία δημιουργός δεν σταμάτησε ποτέ να εργάζεται και να ζωγραφίζει, αποδεικνύοντας τη βαθιά της πίστη στη θεραπευτική δύναμη της τέχνης.
Γεννημένη στο Ματσουμότο, η Γιαγιόι Κουσάμα ήρθε από νωρίς αντιμέτωπη με σοβαρά ψυχικά τραύματα και οπτικές παραισθήσεις, τις οποίες άρχισε να αποτυπώνει στο χαρτί χρησιμοποιώντας κουκκίδες. Το 1957 πήρε τη μεγάλη απόφαση να μετακομίσει στη Νέα Υόρκη, όπου καθιερώθηκε ως μία από τις πιο ριζοσπαστικές φιγούρες του κινήματος της αβάν-γκαρντ.
Εκεί ήρθε σε επαφή με σπουδαίους δημιουργούς, ενώ διοργάνωσε προκλητικά χάπενινγκ που τάραξαν τα νερά της εποχής. Η ίδια είχε περιγράψει με συγκλονιστικό τρόπο την εμμονή της με τα μοτίβα που τη χαρακτήρισαν, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Το πουά έχει τη μορφή του ήλιου, που είναι σύμβολο της ενέργειας ολόκληρου του κόσμου και της ζωής μας, και επίσης τη μορφή της σελήνης, που είναι ήρεμη. Τα πουά γίνονται κίνηση, τα πουά είναι ο δρόμος προς το άπειρο».
Η επιστροφή της στην Ιαπωνία τη δεκαετία του 1970 συνοδεύτηκε από την οικειοθελή εγκλείστησή της σε ψυχιατρική κλινική στο Τόκιο, η οποία έγινε το μόνιμο καταφύγιο και το εργαστήριό της για τις επόμενες δεκαετίες.
Παρά τις προσωπικές της μάχες, η τέχνη της εκτοξεύτηκε σε παγκόσμιο επίπεδο, καθιστώντας την την πιο εμπορική εν ζωή γυναίκα καλλιτέχνη. Τα έργα της, όπως τα περίφημα δωμάτια των καθρεφτών και οι γιγαντιαίες γλυπτές κολοκύθες, προσέλκυσαν εκατομμύρια επισκέπτες σε μουσεία σε όλο τον κόσμο, από το Λονδίνο μέχρι τη Νέα Υόρκη. Παράλληλα, η επιδραστικότητά της ξερέρασε τα όρια των γκαλερί, οδηγώντας σε εμβληματικές συνεργασίες με κορυφαίους οίκους μόδας, όπως ο Luis Vuitton, εκτοξεύοντας τη δημοτικότητά της και στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα.
Το έργο της δεν ήταν απλώς μια αισθητική πρόταση, αλλά μια βαθιά υπαρξιακή αναζήτηση για την ένωση του ατόμου με το σύμπαν. Η Γιαγιόι Κουσάμα έβλεπε τη δημιουργία ως ένα μέσο επιβίωσης και λύτρωσης, μια φιλοσοφία που αποτυπωνόταν σε κάθε της δήλωση για τη ζωή. Σε μια από τις πιο εμβληματικές τοποθετήσεις της για την πορεία της στον κόσμο, είχε σημειώσει με νόημα: «Η ζωή μου είναι ένα πουά χαμένο ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα πουά. Με το να σβήνω τον εαυτό μου, με το να ενώνομαι με το άπειρο, γίνομαι ένα με το σύμπαν». Η απώλειά της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό, όμως ο πολύχρωμος, γεμάτος κουκκίδες κόσμος της θα συνεχίσει να εμπνέει τις επόμενες γενιές.
