Άννα Μαρία: Η τελευταία βασίλισσα των Ελλήνων συμπληρώνει σήμερα οκτώ δεκαετίες ζωής – Γιατί παρέμεινε στην Ελλάδα μετά το θάνατο του Κωνσταντίνου

Τα 80ά γενέθλια για τη βασίλισσα Άννα Μαρία έχουν μια ιδιαιτερότητα που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει πριν από λίγες ημέρες. Η τελευταία βασίλισσα των Ελλήνων συμπληρώνει σήμερα, 30 Αυγούστου, οκτώ δεκαετίες ζωής, με την Αθήνα να αποτελεί πλέον το σπίτι της και την οικογένειά της να ετοιμάζεται να βρεθεί κοντά της για μια σημαντική οικογενειακή ημέρα. Ωστόσο, η γιορτή έρχεται στη σκιά μιας μεγάλης απώλειας για τις ευρωπαϊκές βασιλικές οικογένειες: τον θάνατο του βασιλιά Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας στις 28 Αυγούστου, μόλις δύο ημέρες πριν από τα γενέθλιά της.

Η Άννα Μαρία και ο Χάραλντ δεν ήταν απλώς δύο μέλη μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής βασιλικής οικογένειας. Ήταν δεύτερα ξαδέλφια. Οι μητέρες τους, η πριγκίπισσα Μάρθα της Σουηδίας, μητέρα του Χάραλντ, και η Ίνγκριντ της Σουηδίας, μητέρα της Άννας Μαρίας, ήταν πρώτες ξαδέλφες. Οι δύο οικογένειες, επομένως, συνδέονταν με έναν από εκείνους τους πυκνούς συγγενικούς δεσμούς που χαρακτηρίζουν τις ευρωπαϊκές μοναρχίες.

Ο θάνατος του Χάραλντ στα 89 του χρόνια, έπειτα από πολυετή προβλήματα υγείας, έχει ήδη αλλάξει το κλίμα στην ευρωπαϊκή βασιλική οικογένεια. Η Νορβηγία βρίσκεται σε εθνικό πένθος, ενώ ο γιος του Χάραλντ, Χάακον, ανέβηκε αυτόματα στον θρόνο ως νέος βασιλιάς.

Για την Άννα Μαρία, επομένως, τα φετινά γενέθλια δεν μπορούν παρά να έχουν και μια πιο προσωπική, συγκρατημένη διάσταση.

Μια γιορτή με την οικογένεια στην Αθήνα

Οι πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας θέλουν την Άννα Μαρία να γιορτάζει τα 80ά γενέθλιά της στην Αθήνα, σε μια οικογενειακή συγκέντρωση με πρόσωπα από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο εγγονός της Κωνσταντίνος, ο πρωτότοκος του Παύλου και της Μαρί Σαντάλ, ήταν πριν και λίγες ημέρες στις Σπέτσες, όπου τέλεσε τρισάγιο στη μνήμη του παππού του. Ο Νικόλαος Ντε Γκρες και η σύζυγος του Χρυσή Βαρδινογιάννη είναι μόνιμοι κάτοικοι Αθήνας, κάτο

Το γεγονός ότι η ημέρα συμπίπτει χρονικά με το πένθος για τον Χάραλντ αναμένεται, ωστόσο, να επηρεάσει το ύφος των εορτασμών. Δεν πρόκειται για μια δημόσια βασιλική εκδήλωση, αλλά για μια οικογενειακή περίσταση και, μετά την απώλεια του Νορβηγού μονάρχη, είναι εύλογο η γιορτή να έχει πιο ιδιωτικό και συγκρατημένο χαρακτήρα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ίδια η Άννα Μαρία, η οποία έχει περάσει πλέον σε μια εντελώς διαφορετική φάση ζωής. Χωρίς επίσημο ρόλο, χωρίς αυλή και χωρίς τις υποχρεώσεις που κάποτε συνόδευαν τον τίτλο της, έχει επιλέξει να βρίσκεται κοντά στα παιδιά και τα εγγόνια της. Και αυτή ακριβώς η επιλογή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η Αθήνα έγινε η μόνιμη βάση της.

Από τη Δανία στην Ελλάδα

Η Άννα Μαρία γεννήθηκε στις 30 Αυγούστου 1946 στο Ανάκτορο Αμάλιενμποργκ της Κοπεγχάγης. Ήταν η μικρότερη κόρη του βασιλιά Φρέντερικ Θ΄ της Δανίας και της βασίλισσας Ίνγκριντ της Σουηδίας.

Μεγάλωσε μαζί με τις δύο μεγαλύτερες αδελφές της, τη Μαργκρέτε και τη Μπενεντίκτε. Οι τρεις πριγκίπισσες υπήρξαν για χρόνια μια από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της δανέζικης μοναρχίας και η στενή τους σχέση έμεινε γνωστή και ως η ιστορία των «Danish Sisters».

Η Άννα Μαρία μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον που συνδύαζε το αυστηρό πρωτόκολλο με μια σχετικά προστατευμένη οικογενειακή ζωή. Η Δανία ήταν η χώρα της γέννησης και των παιδικών της χρόνων. Κανείς, τότε, δεν θα μπορούσε να προβλέψει ότι η μικρότερη από τις τρεις αδελφές θα περνούσε το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής της στην Ελλάδα.

Η γνωριμία της με τον Κωνσταντίνο είχε ξεκινήσει όταν ήταν ακόμη παιδί. Οι δύο οικογένειες είχαν ήδη στενούς συγγενικούς δεσμούς και οι νεαροί πρίγκιπες και πριγκίπισσες συναντιούνταν σε βασιλικές οικογενειακές συγκεντρώσεις.

Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’ και η Άννα-Μαρία της Δανίας γνωρίστηκαν για πρώτη φορά το 1959 στην Κοπεγχάγη. Ο 19χρονος τότε διάδοχος του ελληνικού θρόνου συνόδευε τον πατέρα του, Βασιλιά Παύλο, σε ένα επίσημο ταξίδι σκανδιναβικής περιοδείας. Εκεί συνάντησε την Άννα-Μαρία, η οποία ήταν μόλις 13 ετών και, όπως ομολόγησε αργότερα, τον είδε απλώς ως έναν μακρινό ξάδελφο ανάμεσα σε πολλούς άλλους. Η καθοριστική συνάντηση που άλλαξε τη σχέση τους έγινε τρία χρόνια αργότερα, το 1962, στην Αθήνα. Η νεαρή πριγκίπισσα επισκέφθηκε την ελληνική πρωτεύουσα για να παραστεί στον γάμο της αδελφής του Κωνσταντίνου, Σοφίας, με τον Χουάν Κάρλος της Ισπανίας. Σε αυτούς τους λαμπερούς εορτασμούς, ο Κωνσταντίνος γοητεύτηκε βαθιά από την έφηβη πλέον Άννα-Μαρία και γεννήθηκε ένα αμοιβαίο ειδύλλιο. Το 1963, κατά τη διάρκεια ενός ιστιοπλοϊκού ταξιδιού στη Δανία, ο Κωνσταντίνος της έκανε επίσημη πρόταση γάμου. Αν και ο πατέρας της, ζήτησε αρχικά να κρατηθεί μυστική η συμφωνία μέχρι να μεγαλώσει, ο δρόμος είχε πια ανοίξει. Ο γάμος τους τελέστηκε με κάθε μεγαλοπρέπεια στη Μητρόπολη Αθηνών στις 18 Σεπτεμβρίου 1964. Η Άννα-Μαρία είχε μόλις κλείσει τα 18 της χρόνια, ενώ ο Κωνσταντίνος είχε ήδη διαδεχθεί τον πατέρα του. Ο γάμος τους αποτέλεσε ένα από τα πιο λαμπερά κοσμικά και πολιτικά γεγονότα της δεκαετίας του 1960 στην Ευρώπη

Ο Κωνσταντίνος είχε ανέβει στον ελληνικό θρόνο λίγους μήνες νωρίτερα, μετά τον θάνατο του πατέρα του, βασιλιά Παύλου. Η νεαρή πριγκίπισσα της Δανίας έγινε έτσι βασίλισσα των Ελλήνων.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη European Royal Families (@europeroyals)

Πέντε παιδιά και μια ζωή στην εξορία

Ο γάμος τους θα κρατούσε σχεδόν έξι δεκαετίες. Μαζί απέκτησαν πέντε παιδιά: την Αλεξία, τον Παύλο, τον Νικόλαο, τη Θεοδώρα και τον Φίλιππο.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη MARGRETHE. BENEDIKTE. ANNE-MARIE (@danishroyalsisters_)

Όμως η ζωή της Άννας Μαρίας ως βασίλισσας ήταν σύντομη. Το 1967, μετά την εγκαθίδρυση της δικτατορίας, η οικογένεια έφυγε από την Ελλάδα. Τα πρώτα χρόνια της εξορίας πέρασαν στη Ρώμη και στη συνέχεια η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο.

Η Άννα Μαρία μεγάλωσε εκεί τα παιδιά της, μακριά από τη χώρα της οποίας είχε υπάρξει βασίλισσα. Η ελληνική μοναρχία καταργήθηκε οριστικά μετά το δημοψήφισμα του 1974. Η Άννα Μαρία δεν θα επέστρεφε ως βασίλισσα, αλλά η Ελλάδα παρέμενε σταθερά παρούσα στη ζωή της. Για δεκαετίες, η οικογένεια έζησε κυρίως στο Λονδίνο. Ωστόσο, το 2013 ήρθε μια νέα, καθοριστική αλλαγή: η Άννα Μαρία και ο Κωνσταντίνος επέστρεψαν για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

Η επιστροφή αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία. Δεν ήταν μια επίσκεψη ή μια καλοκαιρινή παραμονή. Ήταν η απόφαση ενός ζευγαριού που είχε περάσει σχεδόν μισό αιώνα εκτός Ελλάδας να κάνει ξανά τη χώρα σπίτι του.

Τα τελευταία χρόνια με τον Κωνσταντίνο

Τα τελευταία χρόνια του Κωνσταντίνου και της Άννας Μαρίας είχαν πολύ διαφορετικό χαρακτήρα από εκείνον της νεότητας τους. Η δημόσια ζωή περιορίστηκε και η οικογένεια βρέθηκε στο επίκεντρο.

Μετά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα, πέρασαν μεγάλο μέρος του χρόνου τους στο Πόρτο Χέλι και στη συνέχεια στην Αθήνα. Ο θάνατος του Κωνσταντίνου, στις 10 Ιανουαρίου 2023, ήταν ένα καθοριστικό σημείο στη ζωή της Άννας Μαρίας. Το ζευγάρι είχε συμπληρώσει σχεδόν 59 χρόνια γάμου.

Και τότε προέκυψε ένα ερώτημα που είχε και συμβολική και πρακτική διάσταση: θα επέστρεφε η Άννα Μαρία στη Δανία;

Γιατί έμεινε στην Αθήνα μετά τον θάνατό του

Θεωρητικά, η Δανία ήταν η πιο αυτονόητη επιλογή. Εκεί γεννήθηκε. Εκεί μεγάλωσε. Εκεί βρίσκονται οι ρίζες της και η οικογένεια της παιδικής της ηλικίας. Η μεγαλύτερη αδελφή της, Μαργκρέτε, υπήρξε για δεκαετίες βασίλισσα της Δανίας και η Βενεδίκτη εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο σταθερούς ανθρώπους στη ζωή της. Όμως η Άννα Μαρία επέλεξε την Αθήνα.

Και η απάντηση βρίσκεται μάλλον στην ίδια τη ζωή που δημιούργησε εδώ. Η Ελλάδα είναι η χώρα όπου παντρεύτηκε. Εδώ πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής της με τον Κωνσταντίνο.

Ο Νικόλαος ζει στην Ελλάδα και μετά τον γάμο του με τη Χρυσή Βαρδινογιάννη έχει ακόμη ισχυρότερο δεσμό με την Αθήνα. Ο Φίλιππος και η Νίνα Φλορ έχουν επίσης αποκτήσει δικό τους σπίτι στην Αθήνα, ενώ ο Παύλος και η Μαρί Σαντάλ περνούν πλέον σημαντικό μέρος του χρόνου τους στην Ελλάδα.

Η Αθήνα, επομένως, δεν είναι για την Άννα Μαρία απλώς ένας τόπος κατοικίας.

Βασίλισσα Σοφία- Άννα Μαρία

Η σχέση που συνδέει τη Σοφία με τη Άννα-Μαρία ξεπερνά τα στενά όρια μιας τυπικής συγγένειας εξ αγχιστείας. Η Άννα-Μαρία, χήρα του βασιλιά Κωνσταντίνου της Ελλάδας και αδελφού της βασίλισσας Σοφίας, διατηρούσε ανέκαθεν έναν εξαιρετικά στενό δεσμό μαζί της. Οι δύο γυναίκες γνωρίστηκαν όταν ήταν ακόμη σχεδόν παιδιά και, με την πάροδο των δεκαετιών, η φιλία τους σφυρηλατήθηκε σε τέτοιο βαθμό ώστε σήμερα να θεωρούν η μία την άλλη αίμα τους.

Η καθοριστική καμπή στη σχέση τους ήρθε τον Μάιο του 1962. Όταν η βασίλισσα Σοφία παντρεύτηκε τον βασιλιά Χουάν Κάρλος στην Αθήνα, απαίτησε η νεαρή Άννα-Μαρία να είναι μία από τις οκτώ παράνυμφες που θα τη συνοδευαν στην τελετή. Κατά τη διάρκεια εκείνων των ημερών, η βασίλισσα Σοφία λειτούργησε ως αληθινόη φίλη διευκολύνοντας τις συναντήσεις και καλλιεργώντας το ειδύλλιο ανάμεσα στον αδερφό της, Κωνσταντίνο.

Η βαθιά αυτή αγάπη αποτυπωνόταν ανάγλυφα κάθε καλοκαίρι στη Μαγιόρκα. Ο Κωνσταντίνος και η Άννα-Μαρία ταξίδευαν τακτικά στο ισπανικό νησί της Μαγιόρκα για να περάσουν ημέρες χαλάρωσης με τον βασιλιά Χουάν Κάρλος, τη βασίλισσα Σοφία και τα παιδιά τους στο Παλάτι Μάριβεντ. Ο φωτογραφικός φακός κατέγραφε συχνά τις δύο κουνιάδες να απολαμβάνουν τη θάλασσα πάνω στο βασιλικό γιοτ, την ώρα που οι σύζυγοί τους συμμετείχαν σε ιστιοπλοϊκούς αγώνες.

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές αυτής της περιόδου καταγράφηκε τον Αύγουστο του 1990. Η βασιλική οικογένεια της Ελλάδας φιλοξενούνταν στο Μάριβεντ, όταν οι Ισπανοί μονάρχες υποδέχτηκαν την πριγκίπισσα Νταϊάνα και τον πρίγκιπα Κάρολο της Αγγλίας, συνοδευόμενους από τους δύο νεαρούς γιους τους, πρίγκιπα Γουίλιαμ και πρίγκιπα Χάρι. Ο διεθνής Τύπος απαθανάτισε τις τρεις βασιλικές οικογένειες να απολαμβάνουν χαλαρές στιγμές εν πλω πάνω στο γιοτ Fortuna, σε εικόνες που έμειναν στην ιστορία.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη The Royal Watcher (@the_royal_watcher)

Η βασίλισσα Σοφία τρέφει επίσης ιδιαίτερη αδυναμία στον πρωτότοκο ανιψιό της, Παύλο Ντε Γκρες τον οποίο υπεραγαπά. Ο ισχυρός συναισθηματικός δεσμός όλων των μελών της οικογένειας έγινε έκδηλος και στην κηδεία της πριγκίπισσας Ειρήνης τον περασμένο Ιανουάριο. Σε εκείνες τις βαριές ώρες, η Άννα-Μαρία και ο Παύλος στάθηκαν οι μεγαλύτεροι πυλώνες συμπαράστασης για τη βασίλισσα Σοφία, μοιραζόμενοι μαζί της τα ίδια δάκρυα για την απώλεια της αγαπημένης της αδερφής.

Θα είναι η Σοφία στην Αθήνα;

Τα τελευταία 24ωρα, ισπανικά και ελληνικά δημοσιεύματα μεταδίδουν πληροφορίες ότι η βασίλισσα Σοφία αναμένεται να ταξιδέψει στην Ελλάδα για τα 80ά γενέθλια της αδελφής της. Ορισμένες πληροφορίες κάνουν λόγο και για παρουσία των θυγατέρων της, των ινφαντών Έλενα και Κριστίνα.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, η συγκεκριμένη άφιξη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πληροφορία και όχι ως επίσημα ανακοινωμένο πρόγραμμα. Αυτό, άλλωστε, ταιριάζει και στον τρόπο με τον οποίο η οικογένεια έχει επιλέξει να διαχειρίζεται τα τελευταία χρόνια τις ιδιωτικές της στιγμές.

Αν τελικά η Σοφία βρίσκεται απόψε στην Αθήνα, η εικόνα των δύο αδελφών μαζί θα έχει ιδιαίτερη συναισθηματική σημασία. Θα είναι μια συνάντηση δύο γυναικών που ξεκίνησαν από το ίδιο σπίτι στην Κοπεγχάγη και κατέληξαν να συνδέσουν τη ζωή τους με δύο διαφορετικές χώρες.

«Danish Sisters»: Το ετήσιο οικογενειακό ραντεβού

Παρά τις διαφορετικές διαδρομές τους, η Άννα Μαρία δεν έχασε ποτέ την επαφή με τις αδελφές της.

Η σχέση των τριών γυναικών παραμένει ένας από τους πιο σταθερούς οικογενειακούς δεσμούς της δανέζικης βασιλικής οικογένειας. Και κάθε χρόνο, οι τρεις αδελφές έχουν έναν λόγο να επιστρέφουν στις κοινές τους ρίζες: την ετήσια οικογενειακή επανένωση στη Δανία.

Είναι μια συνάντηση χωρίς επίσημο πρωτόκολλο και χωρίς τις απαιτήσεις μιας κρατικής επίσκεψης. Περισσότερο θυμίζει οικογενειακό ραντεβού ανθρώπων που έχουν γνωρίσει ο ένας τον άλλον από παιδιά και έχουν πλέον περάσει μαζί οκτώ δεκαετίες.

Για την Άννα Μαρία, αυτές οι επιστροφές στη Δανία έχουν μια ιδιαίτερη σημασία. Εκεί βρίσκεται η παιδική της ηλικία. Εκεί βρίσκεται η μνήμη των γονιών της. Εκεί βρίσκεται η ιστορία των τριών αδελφών που κάποτε μεγάλωναν μαζί μέσα στα ανάκτορα.

Και, παρότι η Αθήνα είναι πλέον το σπίτι της, η Δανία παραμένει πάντα η αρχή της ιστορίας της.

Photos: Getty Images, Ndpphoto, Instagram