Instagram

Πριγκίπισσα Λεονόρ – Ινφάντα Σοφία: Γιατί δεν θα ψηφίσουν στις προσεχείς εθνικές εκλογές της Ισπανίας

Οι δύο κόρες του βασιλιά Φελίπε και της βασίλισσας Λετίθια έχουν πλέον δικαίωμα ψήφου, ωστόσο αναμένεται να απέχουν.

Μια διαφορετική εμπειρία από εκείνη των συνομηλίκων τους αναμένεται να έχουν η πριγκίπισσα Λεονόρ και η ινφάντα Σοφία στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές της Ισπανίας, που έχουν προγραμματιστεί για τις 29 Νοεμβρίου 2026. Παρότι και οι δύο έχουν πλέον ενηλικιωθεί και διαθέτουν όλα τα νόμιμα δικαιώματα των Ισπανών πολιτών, δεν πρόκειται να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση που προβλέπει η ισπανική νομοθεσία για τα μέλη της βασιλικής οικογένειας, αλλά ακολουθεί μια μακρόχρονη πρακτική της ισπανικής μοναρχίας: η βασιλική οικογένεια απέχει από τις εκλογικές αναμετρήσεις ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα.

Η πριγκίπισσα Λεονόρ έγινε 18 ετών στις 31 Οκτωβρίου 2023, ενώ η μικρότερη αδελφή της, Σοφία, ενηλικιώθηκε στις 29 Απριλίου 2025. Έτσι, οι εκλογές του Νοεμβρίου αποτελούν την πρώτη ευκαιρία για τις δύο αδελφές να συμμετάσχουν σε εθνικές εκλογές ως ενήλικες. Η Λεονόρ, βέβαια, είχε ήδη αποκτήσει δικαίωμα συμμετοχής στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024, χωρίς να έχει υπάρξει δημόσια αναφορά ότι άσκησε το εκλογικό της δικαίωμα.

Δεν υπάρχει νόμος που να τους απαγορεύει να ψηφίσουν

Η λεπτομέρεια που κάνει την υπόθεση ενδιαφέρουσα είναι ότι η ισπανική νομοθεσία δεν στερεί από τον βασιλιά, τη βασίλισσα ή τις κόρες τους το δικαίωμα του εκλέγειν. Το άρθρο 23 του ισπανικού Συντάγματος κατοχυρώνει το δικαίωμα των πολιτών να συμμετέχουν στις δημόσιες υποθέσεις, ενώ η εκλογική νομοθεσία αναγνωρίζει το δικαίωμα ψήφου στους ενήλικους Ισπανούς πολίτες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση. Το άρθρο 6 του ισπανικού εκλογικού νόμου (LOREG) ορίζει ρητά ότι τα μέλη της ισπανικής βασιλικής οικογένειας που περιλαμβάνονται στο ειδικό μητρώο, καθώς και οι σύζυγοί τους, δεν μπορούν να είναι υποψήφιοι σε εκλογές. Με άλλα λόγια, απαγορεύεται να διεκδικήσουν δημόσιο αξίωμα μέσω της εκλογικής διαδικασίας, όχι όμως να ψηφίσουν.

Γιατί, λοιπόν, επιλέγουν να απέχουν; Η απάντηση βρίσκεται στον ιδιαίτερο ρόλο που έχει η μοναρχία στο ισπανικό πολιτικό σύστημα. Σύμφωνα με το άρθρο 56 του Συντάγματος, ο βασιλιάς είναι ο αρχηγός του κράτους και σύμβολο της ενότητας και της μονιμότητάς του. Οφείλει να βρίσκεται πάνω από τις κομματικές αντιπαραθέσεις και να εκπροσωπεί όλους τους Ισπανούς, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους πεποιθήσεις.

Αυτή η απαίτηση ουδετερότητας επεκτείνεται και στα πιο στενά μέλη της οικογένειάς του, ιδιαίτερα στην πριγκίπισσα των Αστουριών, η οποία είναι η διάδοχος του θρόνου, και στην αδελφή της. Ακόμη και αν η ψήφος είναι μυστική, η δημόσια παρουσία τους σε ένα εκλογικό κέντρο θα μπορούσε να προκαλέσει εικασίες σχετικά με τις πολιτικές τους προτιμήσεις και να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η μοναρχία τάσσεται υπέρ συγκεκριμένων κομμάτων.

Η εξαίρεση των δημοψηφισμάτων

Η βασιλική οικογένεια δεν απέχει, ωστόσο, από κάθε μορφή εκλογικής συμμετοχής. Υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση που αφορά τα δημοψηφίσματα, όταν οι πολίτες καλούνται να αποφασίσουν για ζητήματα θεσμικής ή εθνικής σημασίας και όχι να επιλέξουν ανάμεσα σε πολιτικά κόμματα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το 2005, όταν ο τότε πρίγκιπας Φελίπε και η Λετίθια, μαζί με τους βασιλιάδες Χουάν Κάρλος και Σοφία, προσήλθαν στις κάλπες για το δημοψήφισμα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη. Αντίστοιχα, ο Φελίπε είχε ψηφίσει το 1986, σε ηλικία 18 ετών, στο δημοψήφισμα για την παραμονή της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ.

Η διάκριση είναι σαφής: άλλο η συμμετοχή σε μια διαδικασία που αφορά ένα σημαντικό ζήτημα για το κράτος και άλλο η επιλογή πολιτικής παράταξης που θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.

Μια παράδοση που ακολουθούν και άλλες ευρωπαϊκές μοναρχίες

Η στάση της ισπανικής βασιλικής οικογένειας δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Αντίστοιχη πρακτική ακολουθούν και άλλες ευρωπαϊκές μοναρχίες. Ο βασιλιάς Κάρολος και τα μέλη της βρετανικής βασιλικής οικογένειας απέχουν παραδοσιακά από τις βουλευτικές εκλογές, ενώ το ίδιο ισχύει για τον βασιλιά Γουλιέλμο-Αλέξανδρο και τη βασίλισσα Μάξιμα της Ολλανδίας.

Υπάρχουν, βέβαια, διαφορετικές ρυθμίσεις από χώρα σε χώρα. Στο Βέλγιο, για παράδειγμα, η ψήφος είναι υποχρεωτική για τους ενήλικους πολίτες, με εξαίρεση τον βασιλιά και τη σύζυγό του, ενώ τα παιδιά τους συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία όταν πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

Για τη Λεονόρ και τη Σοφία, επομένως, η αποχή από τις κάλπες δεν είναι ζήτημα προσωπικής πολιτικής επιλογής που καλούνται να δημοσιοποιήσουν. Είναι μέρος των υποχρεώσεων που συνοδεύουν τη θέση τους στη βασιλική οικογένεια. Η Λεονόρ, ως μελλοντική βασίλισσα της Ισπανίας, θα κληθεί κάποια στιγμή να εκπροσωπεί το σύνολο των πολιτών της χώρας. Η πολιτική ουδετερότητα αποτελεί, συνεπώς, ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του θεσμικού ρόλου που προετοιμάζεται να αναλάβει.

Φωτογραφίες: Casa Real

Cookies